BODRUM'DAKi MOZOLEUM

"Ben burada, Halikarnas'ta yatiyorum. Hiçbir ölü için bu kadar büyük bir anit yapilmadi. At heykelleriyle süslendi ve bunun için en iyi mermerler kullanildi..." (Kral Maussollos- Lucia'nin 'Ölü Diyolglari'ndan")

Büyük Piramit'te oldugu gibi, line antik bir kralin mezariyla karsi karsiyayiz. Mezarin yeri önemlidir. Cografi olarak Artemis Tapinagi'na yakindi ve estetik bir yapi ve sanat saheseriydi.

Yeri; Güneybati Türkiye'de Ege kiyisinda Bodrum'da.

Tarihi; Imparatorlugun çok büyük olmasi nedeniyle, PersKrallari yönetimde zorlaniyorlar ve yerel yöneticilerin desteginden yararlaniyorlardi. Bunlara Satrap deniyordu. Bodrum'un içinde bulundugu Karia Bölgesi ve Kralligi da bunlardan birisiydi. MÖ 377-353 yillari arasinda yasayan Karia Krali Mausollos'un baskenti Bodrum yani Halikarnas'ti. Aslinda kralin mezar-anit yapmak gibi bir düsüncesi yoktu, aniti yaptiran karisi ve kizkardesi olan Artemisia'dir.

Anit veya Mozoleum, kralin ölümünden 3 yil, karisinin ölümünden ise 1 yil sonra tamamlandi. Bodrum Mozolesi, 16. yüzyil boyunca yapildigi günkü gibi kaldi, sonraki depremlerde çatisi ve kolonlari yikildi, 15. yüzyilda Malta Sövalyeleri bölgeye hakim olunca mozoleyi yikip yerine bir kale yaptilar. Bugün Bodrum'da görülen kalenin parlak taslari ve mermer bloklari Mozole'yi animsatmaktadir. Bazi heykel kalintilari ve Yunanlilarla Amazonlar arasindaki bir savasi gösteren frizler bugün Londra'daki British Museum'da görülebilirler.

Tanimlama; Mozole 40x30 boyutunda bir dikdörtgendi ve basamakli bir podyumun üzerindeydi. Çevresi heykellerle süslenmisti. Mezar salonu ve lahit beyaz mermerdendi ve altinla süslenmisti. Podyumun çevresinde iyonik sütunlar, piramit seklindeki çatinin çevresinde de yine heykeller bulunuyordu. Dört atin çektigi dev bir savas arabasi heykeli tepedeydi. Yüksekliginin 45 metre oldugu hesaplanmistir. Güzelligi kendisinden çok heykellerin olaganüstü olmasindan kaynaklaniyordu. Ayrica birçok insan, aslan, at ve hayvan heykeli de vardi. Heykeller dört ünlü Yunan heykeltrasi olan Bryaxis,Leochares, Scopas ve Timotheus tarafindan yapilmisti. Her biri Mozole'nin bir yanini süslemisti. 19. yüzyildan sonra arkeolojik kazilar yapildi ve elde edilen bilgilerle yapinin boyutlari daha iyi anlasildi. Mozoleum, Asma Bahçeleri gibi bir askin ölüme karsi direnisiydi. Bugün ikisi de, yapimcilari gibi ebediyen yokoldular. Ama biz onlari biliyoruz.